In veel verspanende bedrijven is het aanvragen en produceren van specials dagelijkse praktijk. Toch zien we in de werkplaats regelmatig dat een herhaalorder van een eerder succesvolle special tool toch niet hetzelfde resultaat oplevert. Kleine verschillen in geometrie, maatvoering of toleranties zorgen dan voor stilstand, afwijkende kwaliteit of extra correcties in de machine.
Waar komt dat verschil vandaan? En hoe voorkom je dat herhaalorders ongemerkt risico’s veroorzaken in het productieproces?
Waarom herhaalorders vaak geen exacte kopie zijn
In theorie is een herhaalorder simpel: dezelfde tool, dezelfde toepassing, dezelfde output. In de praktijk werkt het anders. Je ziet vaak het volgende gebeuren:
- De originele tool is jaren geleden ontworpen, soms door een collega die niet meer in functie is.
- De productie van de eerste run verliep goed, maar kennis over kleine aanpassingen of machinistentrucs is nooit volledig vastgelegd.
- Tekeningen en specificaties zijn wel bewaard, maar niet altijd in een centraal of actueel systeem.
Het gevolg is dat de herhaalorder wordt gebaseerd op documentatie die niet altijd overeenkomt met hoe de tool in de praktijk heeft gefunctioneerd. Een snijkantafronding die ooit bewust is aangepast, een instelhoek die afweek van de tekening of een gemeten tolerantie die net wat anders was: zulke aanpassingen verdwijnen snel in de hectiek van de werkvloer.
Technische fouten door verouderde of zoekgeraakte documentatie
Veel bedrijven vertrouwen op documentatiestromen die ooit logisch waren, maar inmiddels bestaan uit mappen, e-mails, pdf’jes, notities en foto’s op telefoons. Vooral bij speciale gereedschappen die maar enkele keren per jaar worden besteld, ontstaan hierdoor risico’s zoals:
1. Incomplete geometriegegevens
Niet elke aanpassing wordt geregistreerd. Daardoor mist de leverancier belangrijke informatie voor een correcte herproductie.2. Verouderde revisies
Vaak wordt de laatst gevonden versie gepakt, maar dit is niet altijd de juiste. Zelfs kleine afwijkingen hebben impact op standtijd, snijgedrag en productkwaliteit.3. Materialen of coatings die niet matchen met het oorspronkelijke proces
Wanneer de originele procesinstellingen onbekend zijn, is het lastig om de juiste snijmaterialen of coatingcombinatie te kiezen.4. Onbedoelde interpretatieverschillen
Zonder duidelijke referentie is het voor een leverancier lastiger om keuzes uit de eerste run exact te reproduceren.Het zijn geen grote fouten, maar optelsommetjes van kleine details die leiden tot afwijkingen in kwaliteit, hogere kostprijs per stuk of extra insteltijd.
Een kritische blik op documentbeheer in de verspanende industrie
Veel bedrijven investeren continu in nieuwe technologieën, maar documentbeheer blijft vaak een onderbelicht proces. Dat is begrijpelijk: de focus ligt op productie en levertijd. Toch is het een belangrijke bron van risico’s.
Wat we veel zien:
- Documentatie is persoonsafhankelijk in plaats van procesafhankelijk.
- Er is geen centraal platform voor toolgegevens, revisies en productie-instellingen.
- De werkdruk zorgt ervoor dat vastleggen “later wel gebeurt”.
Special tools worden vaak als éénmalig project gezien, terwijl ze in de praktijk terugkeren.
Wanneer kennis vooral in hoofden zit, wordt een herhaalorder ineens kwetsbaar op het moment dat iemand niet beschikbaar is, ziek is of van functie wisselt.
Innovatie: naar een toekomst met minder kennisverlies
Digitalisering speelt een steeds grotere rol in het borgen van kennis rondom specials. Deze oplossingen nemen het vakmanschap niet weg, maar maken het wel eenvoudiger om consistent te blijven in bijvoorbeeld herhaalorders.
Conclusie
Werkdruk, personeelswisseling en versnipperde documentatie zijn herkenbare uitdagingen in de verspanende industrie. Vooral bij specials, waar details het verschil maken, leidt dit snel tot variaties tussen bestellingen. Door bewust te kijken naar documentbeheer en kennisborging voorkom je risico’s en behoud je de proceszekerheid die je nodig hebt.
Wil je een keer sparren over het optimaliseren van je special-orderproces of heb je een vraag over documentbeheer rond specials? Laat het gerust weten. Ik denk graag met je mee.